Курсы лекцый

  • Глобальные проблемы повседневности. Актуальные дискуссии в европейском сообществе.

    Вячеслав Бобрович - преподаватель политологии, кандидат философских наук, доцент

    Глобализация представляет собой процесс нарастающей универсализации образа жизни в различных странах и регионах мира, в ходе которого общими становятся не только человеческие достижения, но и проблемы. При этом  возникает круг вопросов, которые касаются повседневной жизни современного человека (семьи, религии, сексуальности, власти, насилия, свободы, справедливости) и которые постепенно приобретают универсальный характер. Время от времени мы становимся свидетелями жарких дискуссий, которые разгораются в европейском сообществе по поводу «кризиса социального государства», «краха политики мультикультурализма», «легализации однополых браков», «справедливости наказания», «границ религиозной терпимости» и др. Часто они воспринимаются нами через призму присущих постсоветскому массовому сознанию и активно тиражируемых в СМИ социальных мифов и стереотипов. Задача заключается в том, чтобы посмотреть на все это беспристрастно, используя критическое мышление и максимально объективную информацию. При этом любопытно было бы рассмотреть и то, как эти проблемы воспринимаются и решаются в беларусском обществе.

    Смотреть все семинары 2016

     

  • Адкрытыя лекцыi “Галоўнае пытанне”

    Напачатку ўніверсітэцкага году Лятучы прапануе цыкл адкрытых лекцый з агульнай назвай “Галоўнае пытанне”, у якім сябры калегіума Лятучага ўніверсітэта прадставяць свае роздумы і адказы на пытанні, якія яны ўважаюць за найбольш важныя сёння. У прапанаваных дзевяці адкрытых лекцыях прамоўцы прадставяць самыя розныя сацыяльныя, гуманітарныя і культурныя праблемы, але ўсе яны аб’яднадыя тым, што з’яўляюцца кропкай прыцягнення інтэлектуальных высілкаў. 

    2014-2015

    Уладзімір Мацкевіч  «Мир на ладони». И что это значит для образования”, Ірына Дубянецкая “Старажытныя цывілізацыі і сучаснае канструяванне сэнсаў”, Дзмітрый Майбарада «Смерть философии: судьба философствования в современной культуре», Алесь Смалянчук “Жыццяпіс Рамана Скірмунта як выклік для гісторыка”, Міхал Анемпадыстаў “Межы памежжа”, Павал Баркоўскі «Возможна ли социальная аналитика сегодня», Вячаслаў Бабровіч «Жертвы информационной войны: кто и почему (размышления по поводу украинских событий)», Алег Дзярновіч «Ethnoi  ці gentes? Феномен этнічнасці ў Сярэднявеччы”, Андрэй Ягораў «Состояние современной беларусской аналитики»

    2015-2016

    Алесь Разанаў "Невядомая велічыня: чытаем верш", Уладзімір Мацкевіч "Што можна ведаць пра непрадказальнае?", Алесь Смалянчук "Пасляваенная калектывізацыя ў Заходняй Беларусі ў асвятленні вуснай гісторыі", Ігар Бабкоў “Пасля філасофіі”, Вячаслаў Бабровіч "Супрацьстаянне фашызму і лібералізму на постсавецкай прасторы”, Міхал Анемпадыстаў "Уяўляючы Беларусь", Тацяна Вадалажская “Homo Ludens” як антрапалагічная перспектыва”, Алег Дзярновіч "Каліноўскі ў Мінску. Як нам прымірыцца з ўласнай гісторыяй?" , Оксана Шелест "Что мы можем противопоставить политтехнологиям третьего поколения?", Міхаіл Баярын "Крытыка эмацыйнага розуму", Святлана Карасёва “Рэлігійнасць у Беларусі: ад канцэпцый да дадзеных”, Ірына Махоўская “Біяграфія: паміж жыццём і расказам пра жыццё. Як паразумецца з мінулым?”

     

    Глядзець усе лекцыі 2014-2015

    Глядзець усе лекцыі 2015-2016

  • Европа: связанные истории

    Марина Соколова, историк, кандидат исторических наук

    Знания и навыки, приобретаемые при изучении политической истории Европы, позволят слушателям фиксировать контекст, выходящий за рамки изолированных национальных нарративов, и «выстраивать» историческую перспективу изучаемых в дальнейшем дисциплин и проблем. В курсе будут также обсуждаться возможности возвращения к политической истории как «становому хребту» исторических построений. История Европы будет рассматриваться в контексте доминирующих особенностей различных исторических эпох и ряда ключевых событий, определивших выделение взаимосвязанных этногеографических «кластеров», и трактоваться как лаборатория, где конструировался и испытывался мир, в котором мы живем сегодня. А погружение в специфический контекст исторических событий позволит предупредить анахронизмы в суждениях.

    Смотреть все лекции курса (2014-2015)

    Скачать все лекции курса (аудио) (2014-2015)

  • Диалогическая философия как социально-гуманитарная методология и практика существования (Diff)

    Дмитрий Майборода, философ, кандидат философских наук, доцент

    Данный курс является авторской разработкой. Основной целью его является совместный поиск актуальных ориентиров личностного и культурного развития на основе диалогической философии.

    Диалогическая философия - направление в современной философии, близкое экзистенциальной и персоналистической традициям. В нем утверждается фундаментальное значение диалога в жизни человека и общества, а также провозглашается необходимость диалогической трансформации индивидуальной и общественной жизни. 

    На основе данной идеи в рамках курса предполагается с использованием диалогических методик рассмотреть фундаментальные блоки философского знания - онтологию, гносеологию и аксиологию. Отдельное внимание будет уделено рассмотрению таких тем, как "диалог и коммуникация", " субъект-субъектное познание", "диалогичность и относительность" и "диалог как благо и смысл жизни". Будут также затронуты темы соотношения диалогической философии, герменевтики, логики диалога и коммуникативистики. В целом такое рассмотрение будет направлено на определение философских основ продуктивной самореализации индивида в современной социальной ситуации, а также на определение стратегии диалогического преобразования гуманитарных наук.

    Параллельно будет преследоваться задача формирования у слушателей культуры философского диалога.

    Смотреть все лекции курса (2014-2015)

    Скачать все лекции курса 2014-2015 (аудио)

  • Философия истории: пропедевтика

    Лилия Ильюшина, философ, координатор «Беларускай філасофскай прасторы”  

    История и как предмет, и как область исследования, и как способ организации и трансляции произошедшего имеет давнюю и авторитетную традицию. Вместе с тем, история остается той сферой знания, которая вызывает много нареканий в смысле обоснованности, научности, точности. Историю подменяют хронологией, идеологией, сведением счетов. В то же время, многое в социальной практике основывается исходя из исторических обоснований. И тогда вопрос научности и объективности исторического знания перестает быть праздным. 
    Что мы знаем сейчас? Как мы можем что-то знать? История – это конструкт, который мы создаем, или состояние, в котором пребываем? Возможна ли история после «конца истории»? Возможна ли философия истории после постмодернизма? Личная история и всемирная история, история государства и история вилки – как соотносятся все эти “истории” между собой? Есть ли «история на самом деле» или история – это всегда или хронология, или идеология? 
    Наша задача – попытаться разобраться, как вообще можно мыслить историю, зачем это надо и что значит определять/находить себя в истории. Это даст слушателям дополнительную возможность рефлексивного и критического отношения к курсам и школам, посвященным историческим вопросам и методам.

    Смотреть все лекции курса (2014-2015)

    Скачать все лекции курса (аудио) (2014-2015)

     

  • Школа ВКЛ

    Алег Дзярновіч - гісторык, археолаг, кандыдат гістарычных навук, дацэнт

    Школа ВКЛ паўстае на вастрыі дыскусій і актуалізацыі праблем спадчыны Вялікага Княства Літоўскага ў нашым рэгіёне Еўропы ў апошнюю чвэрць стагоддзя. У рамках Школы прапануецца не адмаўляцца ад этнічных інтэрпрэтацый гэтай рознаўзроўневай гісторыка-цывілізацыйнай з’явы – ВКЛ, а зразумець падставы гэтых розных інтэрпрэтацый. 

    Такім чынам, ставіцца за мэту не атрыманне гісторыка-ідэалагічнай перамогі, а стварэнне панарамы сэнсаў. Таму ў рамках Школы будзе адбывацца спецыялізаванае абмеркаванне гістарыяграфій і візій гісторыі ВКЛ: літоўскай, украінскай, польскай, расійскай, заходняй (нямецкай, швецкай, англа-саксонскай).

    У Школе будзе надавацца ўвага тым аспектам гісторыі ВКЛ, якія з крытыкай пазітывізму і сацыяльнага дэтэрмінізму апынуліся ў апошні час найменш распрацаванымі, а менавіта - сацыяльнай гісторыі. Апошнія поспехі ў вывучэнні палітычнай, культурнай, мілітарнай гісторыі ВКЛ парадаксальным чынам прывялі да фрагментызацыі ўяўлення пра гэты феномен, карціна цэльнасці і несупярэчнасці гісторыі рассыпаецца, адбываецца эвалюцыя ў бок спецыялізаваных праблематык. Надыйшоў час аднавіць ужо “сацыяльнае цела” ВКЛ.

    Яшчэ адзін важны аспект прадметнага вывучэння – новыя метады ў вывучэнні гісторыі ВКЛ: сацыялінгвістычны, просапаграфічны, картаграфічны.

    Глядзець усе лекцыі курса 2014-2015

    Спамаваць усе лекцыі 2014-2015 (аўдыё)

  • Узоры Свадзеі. Канструктыўная тэорыя сэнсу

    Міхаіл Баярын, філосаф, лінгвіст, санскрытолаг, перакладчык, паэт

    Курс лекцый "Узоры Свадзеі" прысьвечаны ўводзінам у аўтарскую тэорыю канструктыўнай лінгвістыкі, вядомай таксама пад імем Актыка. 

    Курс складаецца зь сямі частак: 1. тэорыя сэнсавай прамовы, 2. тэорыя сэнсаўтварэньня, 3. тэорыя ўспрыманьня, 4. тэорыя мовы, 5. тэорыя сымбалізму, 6. тэорыя працэсаў, 7. тэорыя арганізму.

    Цягам курсу пасьлядоўна адбываецца ўтварэньне асаблівай сымбалічнай мэтамовы сэнсаўтварэньня. Тэрміналогія Ўзораў Свадзеі засноўваецца на свамове, ідэале чыстай беларускай мовы са свабодным словаўтварэньнем, здольнай даваць імёны новым рэчаіснасьцям. З гледзішча Ўзораў Свадзеі сэнс - гэта вытвор і прырода актыўнай сьвядомасьці, а не адлюстраваньне зьнешніх рэчаў. 

    Як канструктыўная тэорыя, "Узоры Свадзеі"адказваюць не на пытаньні "Што такое сэнс?" ці "Што такое мова?", але "Як стварыць сэнс?", "Як стварыць успрыманьне?"і "Як стварыць мову?".
    Курс прапануецца ўсім, хто зацікаўлены пытаньнямі, як утвараецца сэнс і як узьнікае мова.

    Глядзець усе відэа курса (2014-2015)

    Спамаваць усе лекцыі курса 2014-2015(аўдыё)

  • Гісторыя Беларусі ў кантэксце цывілізацыйнага выбару

    Алесь Краўцевіч, гісторык, археолаг, літаратар, доктар гістарычных навук

    Нашая краіна на працягу паўтары тысячы гадоў сваёй гісторыі неаднаразова змяняла цывілізацыйную арыентацыю (канец 10 ст.; 14 ст.; канец 18 ст.; 1991 г.; 1994 г.). Адсюль усю яе гісторыю можна разглядаць у кантэксце цывілізацыйнага выбару. Але ці быў у кожнай гэтай сітуацыі выбар, ці была свабода выбара? Ці, можа, магчымасць пайсці іншым шляхам - толькі наша мроя і фантазія? Ці сапраўды гэта быў выбар паміж рознымі цывілізацыямі? Цягам курса мы будзем абмяркоўваць, што адбывалася ў гэтыя моманты гістарычных і культурых зрухаў на беларускай зямлі.

    Глядзець усе лекцыі курса (2014-2015)

    Спамаваць усе лекцыі курса (аўдыё) (2014-2015)

  • Ідэя ўніверсітэта. Уводзіны ва ўніверсітэцкую прастору і лад жыцця

    Тацяна Вадалажская, Уладзімер Мацкевіч, Ірына Дубянецкая, Павал Баркоўскі

    Універсітэт - не проста ўстанова адукацыі, перш за ўсё гэта ідэя, якая стварае адмысловую прастору, што на працягу стагоддзяў станавілася месцам развіцця еўрапейскай культуры, мыслення і адукацыі. Ствараючы Лятучы ўніверсітэт, мы імкнемся рэалізаваць Ідэю Універсітэта “тут і зараз” – у Беларусі і для Беларусі. І гэтая задача патрабуе ад усіх, хто спрычыняецца да гэтай справы, быць дасведчаным у падставах і актуальных выкліках развіцця ўніверсітэцкай ідэі.

    Праз гэты курс ствараецца магчымасць асэнсавана ўвайсці ва ўніверсітэцкую прастору, зразумець падставовыя ідэі, праблемы і канцэпты, на якіх будуецца Лятучы ўніверсітэт, разабрацца і самастойна вызначыцца з асабістым шляхам і траекторыяй па “нетрадыцыйнай” для сучасных вузаў і адукацыйных праграм прасторы ўніверсітэта. Курс прызначаны для тых, хто мае памкненне ўвайсці ў прастору Лятучага і гатовы стаць не проста слухачом, а саўдзельнікам універсітэцкіх падзей. У межах курса некалькі чальцоў калегіюма 

    Лятучага ўніверсітэта прадствяць сваю візію і разважанні па базавых пытаннях жыцця ўніверсітэта: 

    • Універсітэт як ідэя і феномен еўрапейскай культуры і мыслення. 
    • Універсітэт як супольнасць
    • Універсітэт як прастора нараджэння элітаў: гісторыя і сучаснасць
    • Універсітэцкая адукацыя: сучасныя выклікі і пошук
    • Лятучы ўніверсітэт: прынцыпы і падставы арганізацыі, каштоўнасці і этас супольнасці

    Глядзець усе відэа курса (2014-2015)

    Спамаваць усе лекцыі курса 2014-2015(аўдыё)

  • Актуальная методология: контекст и органон

    Водолажская Татьяна, методолог, социолог, кандидат социологических наук, эксперт Агентства гуманитарных технологий, координатор Летучего университета

    Методология как особая сфера интеллектуальной и практической деятельности по историческим меркам достаточно молода и все еще воспринимается как новшество. И, тем не менее, уже более 50 лет последователи Г.П.Щедровицкого называют себя методологами и разворачивают свои программы исследования, развития и практикования мышления. Сегодня мы можем говорить о предыстории, истории, современном этапе развития методологического подхода и вызовах, которые перед ним стоят. Здесь, в Беларуси, современный этап методологии мы называем «Культурной политикой». Имя отчасти случайное, но несущее в себе вызов современности: как возможно помыслить не универсальные, а уникальные объекты, как вовлечь мышление в культурно-историческую практику здесь и сейчас? Методологическое сообщество в Беларуси имеет почти двадцатилетнюю историю, в которой, в том числе, важное место занимает идея и реализация Летучего университета. Эта идея требует развития, а значит и вовлечения в актуальную методологическую работу. Но методологию нельзя выучить по учебникам, она не имеет канона, поскольку строится как постоянное решение новых задач и проблем. Включение в методологическую работу требует понимания оснований подхода (предыстории и истории), анализа и освоения основных форм, методов и принципов работы (органон), самоопределения и принятия актуальных вызовов (контекста). Семинар «Актуальная методология: контекст и органон» будет местом такого включения. В качестве участников приглашаются слушатели Летучего университета, которые прошли курсы «Системного подхода» и «Теория деятельности», желающие включиться в методологическую работу.

    Смотреть все лекции семинара "Актуальная методология: контекст и органон" (2013-2014)

Старонкі