Urbi et Orbi

"URBI ET ORBI"  - "Гораду і Свету" - фраза, якая калісьці адкрывала Рымскія абвяшчэнні, а затым стала назвай Папскага блаславення. "Urbi et Orbi" - гэта форма публічнага і грамадскі значнага выказвання, якая прэтэндуе на тое, каб станавіцца арыенцірам і ў грамадскім, і ў індывідуальным жыцці грамадзян. У сучасным свеце,  перапоўненым інфармацыяй, ідэялогіямі, ведамі і меркаваннямі, здаецца, што ўжо амаль не засталося месца для такіх форм. Але яны насамрэч яшчэ больш запатрабаваныя там, дзе не хапае аўтарытэтаў нацыянальнага маштабу, не вырашаныя, і нават не пастаўленыя, многія праблемы развіцця краіны: яе культуры, гісторыі, грамадскага жыцця. Немагчыма ўявіць сапраўдную ўніверсітэцкую адукацыю і ўніверсітэцкае жыццё без уключэння ў абмеркаванне значных для краіны тэм, без удзелу ў фармаванні аўтарытэтаў і арыентацыі на іх. "Urbi et Orbi" – гэта месца публічнага выказвання Ўніверсітэта.  

Сезон 2014-2015

Сюзан Воршак: Прасоўванне дэмакратыі і грамадзянская супольнасць

...Я предпочитаю конструктивистское определение гражданского общества: гражданское общество не может быть охарактеризовано как некий точно определенный перечень акторов. Вместо этого мы скорее должны задать себе вопрос: какие методы и практики мы рассматриваем как действия, которые указывают на гражданское общество? Таким образом, гражданское общество – это действия (методы, практики, поступки), которые воспринимаются (принято считать) "гражданскими".

Размова Андрэя Ягорава са Сюзан Воршак напярэдадні лекцыі

Дарота Міхалюк: “Чатыры ўрады БНР у 1918-1920 гадах”

...Я думаю, што праблема дзяржаўнасці залежыць не толькі ад рэсурсаў нацыянальнага руху, але тут яшчэ ёсць фактар падтрымкі іншых дзяржаў, бо Латвія, Літва, Эстонія знайшлі падтрымку сваіх ідэй у Заходняй Еўропе і атрымалі дапамогу на міжнародным форуме. Дзеячы беларускага нацыянальнага руху думалі пра дзяржаўнасць, але ў кожнай нацыі былі свае спецыфічныя фактары ў гістарычным развіцці, таксама ў беларускім выпадку.

Размова Таццяны Вадалажскай і Аляксея Ластоўскага з Даротай Міхалюк напярэдадні лекцыі

...Пра супрацоўніцтва БНР з Нямеччынай насуперак бальшавісцкай Расіі не можа быць і гаворкі, хаця б таму, што немцы прафінансавалі бальшавісцкі пераварот і падтрымалі дзеянні Леніна мільёнамі марак. 3 сакавіка 1918 года, то бок яшчэ перад абвяшчэннем БНР, Нямеччына абавязалася перад Савецкай Расіяй, што не дапусцяць ніводнай новай дзяржавы на абшарах, занятымі нямецкімі войскамі.

Размова Глеба Лабадзенкі з Даротай Міхалюк напярэдадні лекцыі

Олег Черп "Сценарии будущего: экология versus политика"

...Климат и общество связаны в основном через энергетику. То, как развивается энергетика, влияет на климат. Но в большинстве стран энергетика развивается не для того, чтобы спасти климат, а по другим законам. Один из факторов - энергетическая безопасность. Страна пытается поменять свою энергетическую систему, потому что хочет добиться независимости. 

Размова Глеба Лабадзенкі з Алегам Чэрпам напярэдадні лекцыі

Тэры Сандэл "Культура як ўзнаўляльны рэсурс. Трансфармуючая роля культуры ў ЕС"

...Мы жывем у свеце, дзе мы ўсе ўзаемазалежныя, і Беларусь не з'яўляецца далёкай і экзатычнай зямлёю Азіі ці Афрыкі, гэта краіна ў сэрцы Еўропы! Складаная гісторыя Беларусі вельмі важная і значная частка мазаікі еўрапейскай гісторыі мінулага тысячагоддзя, што робіць сучаснае ігнараванне і недахоп узамадзеянняў з Беларуссю такім ненармальным!

Размова Глеба Лабадзенкі з Тэры Сандэлам напярэдадні лекцыі 

...Мне кажется, что национальная культура – это не «одна» культура, одна дорога, это и разнообразие внутри национальной культуры. Потому что богатая, развитая  культура всегда имеет разные уровни. Что значит национальная культура? Культура молодых людей «с экранами» (телевидение, планшеты, смартфоны) - это ведь тоже часть национальной культуры. Она шире, чем эти традиционные виды и формы культуры (литература, академический театр).

Беседа Татьяны Водолажской с Терри Санделлом 

Крысціна Лоддэр "Авангард, мадэрнісцкая неакласіка, уяўленне"

... Я была ў Беларусі некалькі гадоў таму на канферэнцыі і наведвала Віцебск, дзе Малевіч жыў і працаваў у 1919-1922 гадах. Гэта было неверагодна! Для мяне гэта была цудоўная магчымасць пашпацыраваць там, дзе шпацыраваў Малевіч, і паглядзець будынкі, дзе ён жыў і працаваў...

Размова Глеба Лабадзенкі з Крысцінай Лоддэр напярэдадні лекцыі 

Гінтаўтас Мажейкіс. "Грані сучаснага трыкстэрства і рэабілітацыя прагрэсіўнай хлусні"

... Трикстер является таким обманщиком, который наказывает за глупость доверия собственным глазам и ушам, т.е. перцептивности, но вместе с тем, это наказание, этот обман и ложь являются способом творческой, созидательной деятельности в человеческом обществе...

Размова Уладзіміра Мацкевіча з Гінтаўтасам Мажейкісам напярэдадні лекцыі

Сезон 2013-2014

 

Аляксей Фралоў. Беларуская музычная Атлантыда: перспектывы на фоне культурных і антыкультурныя працэсаў

"Хочацца паказаць, што гэта еўрапейская краіна з еўрапейскімі традыцыямі, у тым ліку і музычнымі. Фагот, і ўвогуле прафесійная інструментальная музыка – выразнае сведчанне таго. Бо, скажам, уся інструментальная музыка ў Масковіі з"явілася толькі з кардынальным паваротам штурвала на захад, які здзейсніў Пётр І. І тое – з рыпеннем, пад дыктатам" 

Тэкст інтэрв'ю Глеба Лабадзенкі з лектарам напярэдадні лекцыі

 

Міхаіл Баярын: “Нашу краіну я назваў бы Рэспубліка Радзіма”

"Мова – гэта не толькі тое, чым мы гаворым паміж сабой. Гэта тое сховішча досведу, тая нацыянальная несмяротнасць, якую мы ствараем. У мове мы застанемся. Культура нацыі – гэта не размыты панятак. Гэта пэўны арганізм, жывая істота, якая складаецца з нас усіх" 

Тэкст інтэрв'ю Глеба Лабадзенкі з лектарам напярэдадні лекцыі

 

Якаў Радына "Поспехі і крызісы матэматыкі"

"А хто гэтага інжынера будзе вучыць матэматыцы? Толькі матэматык адпаведнага ўзроўню – а не той, хто ведае табліцу множання і пару формул. Грыбы не збіраюць на асфальце, яны растуць у лесе! Патрэбны ўдзел у семінарах, канферэнцыях – бо чалавек не можа адзін усё прачытаць і даведацца, патрэбны абмеркаванні, даклады, сумесныя пошукі"

Тэкст інтэрв'ю Глеба Лабадзенкі з лектарам напярэдадні лекцыі

Міхась Скобла "Голас і Логас Рыгора Барадуліна"

"Паводле сваёй метафорыкі, вобразатворчасці сваёй Барадулін папросту не мае сабе роўных. Беларусі ён дадзены як бы навырост. Чытаючы і спасцігаючы яго, мы будзем расці – і духоўна, і нацыянальна"

Тэкст інтэрв'ю Глеба Лабадзенкі з лектарам напярэдадні лекцыі  

Алесь Смалянчук “Палессе і Скірмунты”

"Гісторыкі, якія грунтуюць свае працы на аналізе архіўных дакументаў, часам забываюць простую рэч. За кожным дакументам стаіць чалавек, і да канца мы не можам ведаць матывы, чаму ён напісаў менавіта так, а не інакш, чаму ён даў такі вобраз падзеі, а не іншы"

Інтэрв'ю з Глебам Лабадзенкам напярэдадні лекцыі

Гутарка Алеся Смалянчука і Тацяны Вадалажскай: Мінулае і сучаснасць у межах адной "гісторыі"

Павел Данэйка “Феномен беларускага прыватнага бізнэсу”

"Лідары расійскага і ўкраінскага бізнесу – гэта тыя, хто ўдачна паўдзельнічаў у прыватызацыі, атрымаў доступ да адміністратыўнага рэсурсу. Сярод іх амаль няма людзей, апантаных ідэяй бізнесу – як Стыў Джобс, Біл Гейтс, Генры Форд. У нас жа лідары бізнесу стваралі свае бізнесы з нуля. Таму на ўсіх этапах яны прызвычаіліся дбаць пра якасць, каб вытрымліваць канкурэнцыю. У нас ёсць стывы джобсы"

Тэкст інтэрв'ю Глеба Лабадзенкі з Лектарам напярэдадні лекцыі  

 

Таццяны Шчытцовай “Экзістэнцыя ў сістэме каардынат мадэрну: да 200-годдзя ад нараджэння Сёрэна Кікегора”

"Маркс, Ницше и Киркегор формулировали свою мысль не как ответ предшествующей историко-философской традиции , а как ответ на определенную социокультурную ситуацию, на «запрос времени». Их объединяет то, что они смогли артикулировать тему субъекта как проблему. Не ввести готовый философский концепт субъекта, а с удивительной четкостью, провоцирующим образом, обнаружить некие разрывы, зияния, нестыковки между сложившимся пониманием человеческого субъекта и наличной ситуацией в социуме"

Інтэрв'ю  Вольгі Орышавай з лектарам

Тэкст  інтэрв’ю  Глеба Лабадзенкі з Лектарам напярэдадні лекцыі

 

Владимир Никитин "Думать временем"

"Время — это глубинная грамматика, на основе которой мы строим языки и высказывания об устройстве, прежде всего, человеческого мира. И физический язык представлений является только одним из многих. Время не измеряется, а именуется и соотносится. Хотя такое понимание достаточно очевидно и в своей речи мы говорим о персональных и культурных временах, об исторических формах понимания времени, школьные представления о физическом времени подавляют все остальные и поддерживаются авторитетом естественных наук"

Тэкст  інтэрв’ю  Уладзімера Мацкевіча з лектарам напярэдадні лекцыі: "Как создать думающее общество"  

 

Аляксей Андрэеў: “С чего начинается Родина. Гісторыя асабістых адкрыццяў і блытанняў”

"Желание жить, а не дожидаться лучшей жизни (которая все равно никогда не наступит) однажды подвигло меня на совершение поступка, смелость которого удивила прежде всего меня самого. Шесть лет назад я решил издавать журнал с подзаголовком «свободное творчество".

Тэкст  інтэрв’ю Глеба Лабадзенкі на пярэдадні лекцыі

Маналог Алексея Андрэева "Множество «родин» моего поколения…"  

 

Ірына Сухій:  "Рэйманд Курцвайль супраць Дэніса Медаўза"

О концепции гражданского общества и о том, что мы НГО, мы узнали только в 1993-1994 г.г., когда стали ездить на конференции, семинары, участвовать в разных тренингах, где нам объясняли секторное устройство. Уже постфактум мы стали понимать про себя – кто мы и что мы. Тогда мы просто были в глубокой альтернативе по отношению к советскому устройству. 

Тэкст  інтэрв’ю Глеба Лабадзенкі на пярэдадні лекцыі

Інтэрв'ю Андрэя Ягорава з лектарам: "От «пределов роста» к «будущему с человеком»" 

Уладзімір Мацкевіч:  "Мысленне і крыўда, або Чаму рэчаіснасць не падпарадкоўваецца нашым загадам і што рабіць, каб было іначай" 

"Калі вы хочаце вывучаць Беларусь, вы можаце з ей абыходзіцца так, як з мертвай рыбай – дастаць яе з таго асяродзя, дзе яна існуе, і вывучаць яе як мертвую.  А можаце вывучаць яе у непасрэдным, натуральным асяродзі, там, дзе яна жыве. А дзе жыве Беларусь? Яна жыве ў мысленні, у нашым чалавечым стаўленні да яе"

Тэкст  інтэрв’юТаццяны Вадалажскай з лектарам  на пярэдадні лекцыі: "Вывучаць Беларусь можна толькі ў мысленні людзей"  

Курт Вулхайзер: "Амбівалентныя нацыянальныя мовы: чым беларуская падобная да шатландскай" (27.08.2013)

Для адраджэння мовы ўсе сродкі легітымныя! У сучаснай сацыялінгвістыцы ёсць такі напрамак, дзе даследчыкі вывучаюць праблемы моў, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення, і намагаюцца распрацаваць канкрэтныя стратэгіі, каб спыніць і нават павярнуць назад працэс моўнай асіміляцыі. 

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі

Тэкст лекцыі і дадатковыя матэрыялы  

 

Сезон 2012-2013

Сяргей Дубавец: "Жыццё ў спыненым часе"

“Зарок маўчаньня мае вынікам тое, што ў грунце нашай гісторыі, у грунце, па якім мы ўсе ідзем, утвараюцца яміны, багна й пасткі. Мы зноў трапляем у іх і зноў робім выгляд, што нічога не адбылося, бо мы вельмі самаўпэўненыя, адукаваныя і ўладацэнтрычныя, хоць праз тое ня маем ніякага ўяўленьня, куды мы ідзем”

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі

 

Валянцін Акудовіч: Метафізіка адсутнасці 

"Тады я і ўсвядоміў, што каб зразумець, як такое можа быць, трэба перанесці ўвагу на вялікае, анталагічнае Няма, якім шчыльна атуленае ўсё тое, што хоць недзе ёсць у Сусвеце. Так перада мной і паўстала праблема Нішто"

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі 

 

Игорь Герасименко: "Национальный стиль: миф или реальность" 

"Я вельмі люблю нацыянальную архітэктуру! Я толькі хачу сказаць, што яна нам непасрэднымі элементамі і дэталямі нічым не дапаможа… А вось духам нейкім… Магчыма, апынецца, што ў беларускай архітэктуры нейкае сваё разуменне прасторы — тады, вядома, гэта можна ўжыць. Што датычна арнамента — то не ён фармуе архітэктуру"

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі

 

Тодар Кашкурэвіч: "Спаміж ці пасярод. Традыцыйная культура ў горадзе" 

"У нашай традыцыі вызначальным ёсць паняцце – рабіць, а не верыць. У нашым разуменні ўвасабленне сакральнага – гэта не вера, а дзеянні на перастварэнне космаса, сакральнага парадку. Кожны дзень – ад раніцы да вечара, цэлы год; ад пачатку жыцця да самай смерці. Верыць – гэта вельмі проста і прымітыўна"

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі

 

Олег Манаев "Будущее Беларуси как проекция настоящего" 

"Трэба разумець, што пушынг – гэта фальсіфікацыя, хлусня. Таму пытанне стаіць так: ці можна хлусіць у добрых мэтах? Уся сусветная этыка паўстае на адказе на гэтае пытанне! (смяецца.) У побыце людзі, здараецца, хлусяць, але ў навуцы хлусіць нельга!"

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі

 

Аляксандр Класкоўскi: "Беларуская журналістыка: стан, праблемы, выклікі" 

"Сеціўная эпоха абвастрыла многія праблемы, у прыватнасці, звязаныя з аўтарскім правам. Копіпаст стаў нейкай пошасцю, татальным бедствам. Абвастрыліся пытанні этыкі, культуры палемікі… Нам трэба выбірацца з савецкага шыняля і вучыцца рабіць медыйны прадукт паводле цывілізаваных стандартаў"

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі 

 

Игорь Духан: "Картины счастья. Неоклассицизм в ХХ-ХХІ веке" 

"У выглядзе праспекта Мінск атрымаў адзін з самых лепшых неакласічных ансамбляў эпохі мадэрнізму. У той жа час гэты неакласічны ансамбль Мінска – гэта адзін з апошніх неакласічных ансамбляў у гісторыі сусветнай архітэктуры"

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі

 

Андрэй Хадановіч: "Мастацтва немагчымага. Красавіцкія тэзісы"

"Такія развагі даводзіцца чуць ад цынікаў і прагматыкаў: навошта перакладаць на беларускую, калі гэта ўжо ёсць па–расейску. Ёсць такая стратэгія – навыперадкі з хімерамі. Хімеры ў дадзеным выпадку – расейская культура і школа перакладу. Паспець і перакласці аўтара раней, чым рускія. …  Спадзяюся, мы дажылі да той генерацыі спажыўцоў культуры, якая будзе спажываць добрае, а не “расейскае” ці “беларускае” 

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі  

 

Русціс Камунтавічус: "Чаму ў Літве ВКЛ дагэтуль лічыцца літоўскай дзяржавай?" 

Тут можна сказаць толькі адно: кожная нацыя павінна мець свой расказ пра мінулае, свой нацыянальны наратыў. Гэта часам шакуе – што мы настолькі па-рознаму кажам пар адную і тую рэч! Ёсць шлях – зліваць гэтыя наратывы, рабіць іх падобнымі адзін да аднаго. Але гэта будзе з аднаго боку не так цікава, з іншага – не вельмі добра, бо ненатуральна.

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі  

Аляксандр Чубрык: "Беларускія пошукі росту, альбо Эканоміка паводле Эклезіяста"  

"Ёсць прыватны сектар – дзе поспеху дасягнулі тыя, хто не канкуруе з дзяржаўнымі прадпрыемствамі на ўнутраным рынку. Менавіта прыватны бізнес штурхае эканоміку. Існуе меркаванне, што ў мінулым годзе заробкі выраслі, таму што былі такія адміністрацыйныя заданні. Але калі паглядзець, па якіх галінах раслі заробкі – то бачыш, што менавіта бізнес падвышаў заробкі дзеля таго, каб не страціць людзей"

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі 

 

Дмитрий Иванов: "Время Че для глэм-капитализма" 

 

"У тым і справа, што сацыёлагі агледзелі “грамадзянскую супольнасць” там, дзе яна сімулюецца. Яны праводзяць там свае даследванні – якія, адпаведна, таксама ёсць сімуляцыяй. А побач адбываецца жыццё. Якое ёсць альтэрнатывай таму, што мы прывыклі называць "сацыяльным". Таму я такія рухі называю "альтэр-сацыяльнымі"

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі

 

Сезон 2011-2012 

Сяргей Харэўскі: “Колькі шчыгулаў да разуменьня Менску”

Тэкст інтэрвью напярэдадні лекцыі

Юлія Чарняўская: “Прарок у айчыне“ 

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі

Ігар Бабкоў: “Міцкевіч як апокрыф” 

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі 

 

Аляксандр Абуховіч: “Эканоміка Беларусі: між навукай і мастацтвам” 

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі  

 

Захар Шыбека: "Скарбы беларускіх мястэчкаў: набыткі, страты, надзеі на адраджэнне"

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі  

 

Міхал Анемпадыстаў: "Колер Беларусі"

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі.  

Ігар Марозаў: “Герменэўтыка дойлідства"

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі  

 

Андрэй Кудзіненка: “Міф пра беларускае кіно“ 

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі 

 

Пётр Рудкоўскi: “Слова ў абарону “неактуальнай” філасофіі” 

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі

 

Ірына Дубянецкая: “1000 гадоў без Бібліі: беларускія біблійныя пераклады і еўрапейская цывілізацыя” 

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі  

 

Андрэй Расінскі “Унікальнасць тыражаванага” 

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі 

 

Улад Вялічка “Грамадзянская супольнасць і еўрапеізацыя Беларусі: Mission (im)POSSIBLE!”

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі 

 

Павал Баркоўскі “Герменэўтыка сацыяльнага” 

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі  

 

Алена Танкачова “Праваабарона: палітыка ці грамадскі інтарэс? Або чаму мы працягнем гутарку з урадам, нягледзячы на сабатаж апошняга”

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі  

 

Уладзімір Мацкевіч: “Культурная палітыка – спосаб думаць Беларусь” 

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі 

 

Генадзь Сагановіч: “Беларусь як акупаванае грамадства: стратэгіі выжывання ў XVII ст.” 

Тэкст  інтэрв’ю на пярэдадні лекцыі